„Projekt”
Stowarzyszenie na Rzecz Postępu Demokracji ERWIN jest jedynym ośrodkiem w województwie świętokrzyskim, który realizuje działania z III komponentu (Równe szanse i integracja społeczna) w ramach wsparcia udzielonego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię poprzez dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) 1 oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego, a także ze środków budżetu Rzeczpospolitej Polskiej w ramach Funduszu dla Organizacji Pozarządowych (FOP).
W styczniu 2008 Stowarzyszenie na rzecz Postępu Demokracji ERWIN w Ostrowcu Św. rozpoczęło wdrażanie projektu „Vademecum Sukcesu – integracja, edukacja, rozwój”.
Powstanie projektu i potrzeba jego realizacji jest skutkiem diagnozowania problemów, jakie występują w powiecie ostrowieckim, gdzie, mimo określonego rozwoju gospodarczego wciąż paradoksalnie bardzo powoli maleje liczba osób zagrożonych wykluczeniem społecznym.
Otóż z tego powodu głównymi celami realizowanego przez Stowarzyszenie projektu są przede wszystkim:
a) zmniejszanie różnic ekonomicznych i społecznych w regionie poprzez promocję zatrudnienia oraz rozwój prywatnej przedsiębiorczości,
b) upowszechnianie i promocja dobrych praktyk i modelowych rozwiązań z ww. zakresu,
c) aktywizacja zawodowa osób będących w trudniej sytuacji,
d) tworzenie równych szans dla najsłabszych oraz
e) wspieranie inicjatyw zwiększających udział społeczny grup marginalizowanych.
Warto zaznaczyć, iż projekt (zresztą tak jak cele Mechanizmów Finansowych EOG i FOP) ma charakter prorozwojowy, czyli przyczynia się do zmniejszania różnic społeczno-gospodarczych. Innymi słowy działania Stowarzyszenia mobilizują i angażują beneficjentów projektu do odgrywania bardziej aktywniej i odpowiedzialnej roli w społeczeństwie obywatelskim celem zmniejszenia nierówności społeczno-ekonomicznych.
Chodzi szczególnie o dość poważne problemy związane z minimalizacją apatii społecznej, uczuciem bezradności i niestety nie raz nawet poczucia beznadziei, która czasem bezpośrednio wynika z pewnego stereotypu życia w małych miejscowościach jak nasz Ostrowiec i z którym Stowarzyszenie walczy praktycznie permanentnie. Projektem, jak do tej pory, zostało objętych 310 osób z Ostrowieckich szkół ponadgimnazjalnych (Licea Ogólnokształcące nr 1, 2,4, Zespoły Szkół nr 1 i 2). Docelowo projekt obejmie ponad 380 osób.
W sumie młodzież jest na tyle świadoma stanu rzeczy, iż samodzielnie rozpoznaje własne problemy, bowiem różne badania socjologiczne, które zostały przeprowadzone przez Stowarzyszenie w latach 2005 – 2007 wśród grupy wiekowej 18-30 lat, wskazały na dość istotne bariery w rozwoju rynku pracy. Na przykład mało ofert pracy, brak umiejętności, odwagi i pomysłu do podejmowania własnej działalności, oraz duże ryzyko działania, brak praktycznej wiedzy w zakresie prowadzenia przedsiębiorstwa, brak umiejętności identyfikacji nisz istniejących na lokalnym rynku, trudny dostęp do źródeł finansowania MŚP, obawa przed brakiem pomocy w związku z załatwianiem licznych formalności.
Jak Stowarzyszenie zamierza walczyć z tymi zjawiskami?
Sytuacja ekonomiczna kraju nie jest aż tak różowa, jak czasem lubią malować niektórzy. W województwie świętokrzyskim zgodnie z danymi „Rzeczpospolitej” (nr 2458, 2007 r.) na jedną ofertę pracy w listopadzie 2007 roku przypadało 155 bezrobotnych – czyli liczba bezrobotnych na jedno miejsce pracy wzrosła o ponad połowę. Stowarzyszenie zaś, oceniając sytuację bez euforii, proponuje kompleksowe rozwiązania (publikacje, zajęcia, dyskusje itd.), zawierające najważniejsze elementy rynku pracy, m.in. poszukiwanie i podejmowanie pierwszej pracy oraz zakładanie i prowadzenie własnych firm bądź spółdzielni socjalnych. Poza 30 godzinami zajęć dydaktycznych, w ramach projektu przewidziano również Panele Dyskusyjne związane z promocją aktywności zawodowej z udziałem m. in. władz regionalnych. Zostanie opracowana specjalna strona internetowa poświęcona poszczególnym działaniom projektu. Również ważnym elementem będzie Konkurs na Najlepszy Biznes Plan w którym udział wezmą bezpośredni uczestnicy projektu.
Po zakończeniu projektu, czyli w połowie 2009 roku uczestnicy projektu nabiorą realnych umiejętności i możliwości podjęcia pracy etatowej bądź prowadzenia własnej działalności gospodarczej, uzyskają nie tylko wiedzę teoretyczną i praktyczną ale i umiejętności znajdowania źródeł, gdzie można znaleźć potrzebną dla siebie informację, umiejętności planowania, podejmowania decyzji oraz konsekwencji dokonywanych wyborów, umiejętność pisania CV, listów motywacyjnych oraz autoprezentacji i negocjacji itd.
Jeśli rzeczywiście Stowarzyszenie osiągnie te cele, to logicznym ciągiem wdrażania projektu dla beneficjentów będzie wyrównanie swoich szans z młodzieżą pochodzącą z dużych ośrodków.
Stowarzyszenie przewiduje kontynuację projektu, bowiem wśród uczestników projektu po jego zakończeniu z pewnością znajdą się chętni, którzy będą potrzebowali co najmniej naszej pomocy merytoryczno – konsultacyjnej. Na tej płaszczyźnie projekt będzie trwał przynajmniej kolejny rok poprzez wykorzystanie zasobów własnych - własne środki finansowe, odpowiednie własne zaplecze techniczne i merytoryczne, duża grupa wolontariuszy – również specjaliści z różnych dziedzin, wsparcie lokalnego środowiska, strona internetowa, bezpłatne konsultacje merytoryczne itd.
Informacja dodatkowa
Wykluczenie społeczne, marginalizacja a ubóstwo2
Rada Europejska w Nicei wyznaczyła cele wspólnotowej polityki zwalczania ubóstwa i wykluczenia społecznego, gdzie jednym z istotnych elementów jest „ułatwienie dostępu do zatrudnienia”3, bowiem wykluczenie społeczne jest powiązane w sposób istotny z występowaniem ubóstwa. Jednak nie da się postawić znaku równości między zjawiskiem ubóstwa a wykluczeniem społecznym.
Osoby ubogie nie muszą być wykluczone i odwrotnie – osoby wykluczone niekoniecznie są ubogie. Wobec ubóstwa stosowane są różne miary, ponadto ocenie ulega również głębokość tego zjawiska (poverty depth). I tak, np. kategoria minimum egzystencji jest kategorią wskazującą na bardzo silną deprywację4 potrzeb materialnych i jeżeli ktoś pozostaje długotrwale w takiej sytuacji, to zagrożony jest nie tylko wykluczeniem społecznym, lecz także poważnymi zakłóceniami natury egzystencjalnej (rozwoju biologicznego). Z kolei kategoria ubóstwa relatywnego nie musi prowadzić do wykluczenia społecznego. Oznacza ona pogorszenie relatywnej pozycji przez wzrost zróżnicowanie dochodów. W tym przypadku istotna jest analiza głębokości tego ubóstwa; odległości pozycji analizowanego przypadku od poziomu przeciętnego, czy typowego5.
Obszar współwystępowania obu zjawisk; ubóstwa i wykluczenia społecznego jest znaczny. Sprawę może też komplikować szeroka interpretacja ubóstwa jako zjawiska deprywacji potrzeb nie tylko ekonomiczno – materialnych, lecz także psychologiczno – społecznych i uwarunkowanych kulturowo. W przypadku tak szerokiej interpretacji ubóstwa, zakres współwystępowania obu zjawisk może okazać się bardzo szeroki a czasem wręcz niemożliwy do określenia.
Grupy zagrożone wykluczeniem społecznym i wykluczone6
|
Grupy podatne na wykluczenie społeczne:
• dzieci i młodzież ze środowisk zaniedbanych, |
Grupy poważnie zagrożone wykluczeniem społecznym w Polsce:
• dzieci i młodzież wypadająca z systemu szkolnego, |
1Europejski Obszar Gospodarczy, EOG (ang. European Economic Area, EEA), strefa wolnego handlu obejmująca kraje Unii Europejskiej i Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (z wyjątkiem Szwajcarii). EOG opiera się na czterech fundamentalnych wolnościach: swobodzie przepływu ludzi, kapitału, towarów i usług. Porozumienie o utworzeniu EOG podpisano w Porto 2 maja 1992 roku. Wejście wżycie układu opóźniało się z powodu odrzucenia go w referendum w Szwajcarii w grudniu 1992 roku. Po wykluczeniu odniesień do Szwajcarii z umowy, ostatecznie weszła ona w życie 1 stycznia 1994 roku. Na mocy umowy z Porto obywatele wszystkich państw należących do EOG mogą się swobodnie przemieszczać, osiedlać i nabywać nieruchomości na ich terenie. W zamian EFTA łoży na unijny Fundusz Spójności. Kraje EFTA przyjęły do swojego ustawodawstwa dużą część szczegółowych przepisów wspólnotowych (nie dotyczy to jednak m.in. polityki rolnej czy walutowej). Członkowie EOG, to Austria, Belgia, Bułgaria, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Wielka Brytania, Włochy.
2 Narodowa Strategia Integracji Społecznej dla Polski, str. 32 – 40.
3 B. Kłos, Problem ubóstwa i wykluczenia społecznego w polityce społecznej Unii Europejskiej (pdf), Informacja Biura Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu, Warszawa 2002, nr 946, str. 4
4 Deprywacja: (w tym przypadku) psychol. stan psychiczny wynikający z braku zaspokojenia jakiejś istotnej potrzeby człowieka - biologicznej, sensorycznej, emocjonalnej, kulturowej czy społecznej (źródło: http://www.slownik-online.pl/kopalinski/21F1580493792811412565B800081C64.php).
5 Por. też z Centre for Analysis of Social Exclusion, CASEbrief June 2002 oraz CASEbrief October 2004, London School of Economics.
6 Narodowa Strategia Integracji Społecznej dla Polski, str. 61 – 62.